Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

FSME hastalığı

Bahar-Yaz Ensefaliti (FSME), keneler tarafından bulaştırılan bir virüs hastalığıdır ve farklı ağır safhalarda gidişat gösterebilir. Almanya’da, 2015 yılında 219 vaka bildirilmiştir.

Riskli bölgelerdeki kenelerin yaklaşık % 2’si bu virüsle enfektedir.

Bahar-Yaz Ensefaliti (FSME), FSME virüsü tarafından tetiklenir. Virüs, insanın beyin zarına ve merkezi sinir sistemine saldırır.

FSME virüsü, öncelikle keneler tarafından insanlara bulaştırılır.  Ancak FSME ile enfekte olmuş ineklerin ya da keçilerin işlenmemiş sütlerini içmekten dolayı oluşan vakalar da bilinmektedir.

Riskli bölgelerde kene sokmasından sonra FSME ile enfekte olmanın tehlike oranı tahminlere göre 1 : 150’dir. Bu hesaplamanın ardında, riskli bölgelerdeki kenelerin % 2’sinin bu virüsle enfekte olduğu tahmini yatmaktadır. Ancak her enfeksiyon bir hastalığa yol açmamaktadır: FSME virüsü ile enfekte bir kene tarafından sokulan her üç kişiden biri hasta olmaktadır. Diğerlerinde enfeksiyon fark edilmeyen hastalık belirtileriyle gidişat göstermektedir.

Almanya’da, 2015 yılında 219 klinik vaka bildirilmiştir. Her FSME enfeksiyonu ağır bir hastalık gidişatına yol açmamaktadır. Bilim adamları, neden bazı insanların ağır şekilde hastalanırken ve hatta ölürken, FSME virüsüyle enfekte olan diğerlerinin sadece hafif düzeyde hasta olduklarını ya da hiç hasta olmadıklarını henüz ortaya koyamamışlardır. Kesin olan, enfekte olan kişilerin yaşlarının büyük önem taşıdığıdır. Kişi ne kadar yaşlıysa, FSME o kadar ağır geçebilir. Cinsiyet de görünürde etkili olmaktadır. FSME’ye, kadınlara nazaran erkeklerde iki kat daha yüksek oranda rastlanmaktadır. FSME’nin ağır gidişatlarındaki oran burada daha da belirgindir. Erkekler, kadınlara göre hastalığa yaklaşık üç kat daha fazla maruz kalmaktadır.

FSME hastalığının belirtileri ve gidişatı

FSME virüsleri kenenin salyasında bulunur. Sokmadan sonra derhal yaraya geçebilirler.

Riskli bölgelerde kenelerin ortalama %2’si bu virüsle enfektedir.

Riskli bölgelerde kene sokmasından sonra FSME ile enfekte olmanın tehlike oranı tahminlere göre 1’e 150’dir.

Bir FSME hastası, hastalığı tipik olarak iki safhada geçirir.

Safha I:
FSME belirtileri tıpkı bir yaz gribinde olduğu gibi ateş, baş ve eklem ağrılarıdır. Bazen hastalık bunlarla atlatılabilir.

Safha II:
Enfekte olan kişilerin bir kısmında FSME virüsü merkezi sinir sistemine yayılır. Bu durumdaki en ılımlı form beyin zarı iltihabıdır (menenjit). Belirtiler yüksek ateş, güçlü baş ağrıları ve sıklıkla karşılaşılan boyun sertliğidir.

FSME’nin bir diğer ağır formu ise beyin ve omurilik iltihaplanmasıdır. Bu durumda sadece beyin zarları değil, tüm beyin ve sinir kökleri hastalığa maruz kalmıştır.
Beyin zarı iltihabı belirtilerin yanı sıra bilinç, konuşma ve yutkunma bozuklukları, ruhsal değişimler ya da vücutta belirli felçler oluşabilir.

FSME hastalığının geç beliren sonuçları

FSME tedavi edilememektedir. Bu yüzden hastalığı engellemek büyük önem taşımaktadır.

Şu ana kadar FSME’nin ağır klinik gidişat şeklinden sonra hastaların yaklaşık %10 ila %20’sinin uzun süreli ya da kalıcı nöropsikolojik zararlara maruz kaldıklarından yola çıkılmaktaydı.

Pforzheim Hastanesi, Nöroloji Kliniği'nin araştırma sonuçları, FSME hastalığının olası uzun vadeli sonuçlarını ilk defa kesin sayılarla belgelemektedir: 1994 ila 1999 arasında Baden-Württemberg eyaletinde 731 kişi FSME hastalığına yakalanmıştır. 81 hasta omurilik katılımıyla (Myelitis) hastalıkta ağır gidişat geliştirmişlerdir. Bunların 57’si, on yıllık bir uzun süreli araştırmaya katılmışlardır. Araştırmanın sonuçlarına göre, ağır şekilde FSME hastalığına yakalanan hastaların % 50’si,  örneğin solunum ve boyun kasları felci, solunum zayıflığı, denge bozukluğu, yutkunma ve konuşma bozukluğu gibi sürekli dolaylı zararlara maruz kalmışlardır. Araştırmaya katılan ağır şekilde hastalananların %30’u gözlem döneminde ölmüşlerdir. Yaklaşık sadece %20’si tamamıyla tekrar sağlıklarına kavuşmuşlardır.

Kaynak: Prof. Dr. R. Kaiser: FSME’nin öğesel miyelitik görünmesinde uzun süreli tahmin – 10 yıllık bir gidişat analizi, Nörolog 2011

FSME ile nasıl enfeksiyon kapılabilir?

FSME virüsleri kenenin salyasında bulunur. Sokmadan sonra derhal yaraya geçebilirler.
Kene soktuktan hemen sonra çıkarılsa bile, bu FSME’ye karşı koruma sağlamaz. Ancak şu kural geçerlidir: Kene ne kadar uzun emerse, diğer bulaşıcılardan enfekte olma riski o kadar yükselir.

Tıbbi FSME tedavisi

FSME tedavi edilememektedir. Virüsle, ilaçlarla mücadele edilemediğinden tedavi, belirtilerin hafifletilmesiyle sınırlıdır. Başlıca ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlar uygulanır. Ancak sonuç olarak vücudun kendisi virüsle baş etmelidir. Bu yüzden hastalığı engellemek büyük önem taşımaktadır. Bir taraftan kenenin sokması engellenmelidir. Diğer taraftan ise, aşıyla FSME’ye karşı koruma sağlanmalıdır.
Sürekli Aşı Kurulu (STIKO), kenelerin yoğun bulunduğu risk bölgelerinde yaşayan ve bu bölgelere seyahat eden kişilere FSME aşısı yaptırmalarını tavsiye etmektedir.