Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Usuwanie kleszczy

Co zrobić w przypadku ukąszenia przez kleszcza? Takie pytanie każdy z nas zadaje sobie przynajmniej raz w życiu. W poszukiwaniu odpowiedzi można natrafić nieraz na bardzo ryzykowne tajemnicze porady – od podpalania po smarowanie kleszcza olejem. Jednak takie postępowanie przynosi więcej szkód niż pożytku.

Usuwanie kleszczy za pomocą pęsety.

Ukłucie czy ugryzienie przez kleszcza?

Ukłucie czy ugryzienie przez kleszcza?

Czy kleszcze gryzą czy kłują? Kleszcze kłują! Kleszcze, wyposażone w ostre aparaty gębowe, kaleczą skórę swojej ofiary i następnie wbijają swoje „kłujki” (hypostom) w tkankę gospodarza. Kleszcze nie kłują tak, jak np. samice komarów, które celują w naczynia krwionośne ludzi, lecz przyczepiają się do swoich ofiar na dwa sposoby: po pierwsze przyczepiają się do swojej ofiary przy użyciu szczękoczułek znajdujących się na aparacie gębowym; po drugie niektóre gatunki kleszczy 5-30 minut po ukąszeniu produkują pewnego rodzaju substancję kleistą, za pomocą której przyklejają się do skóry żywiciela.

Dlaczego nie można zauważyć ukąszenia przez kleszcza?

Aby żywiciel nie zauważył ukąszenia, kleszcz wraz ze śliną wydziela środek znieczulający. Dlatego ukąszenie przez kleszcza nie jest bolesne, mimo że aparat gębowy kleszcza jest o wiele grubszy i twardszy niż np. komara.

Po ukąszeniu przez kleszcza trzeba działać szybko.

Należy jak najszybciej usunąć kleszcza

Jeśli zauważymy na skórze kleszcza ssącego krew, należy szybko zareagować. Co prawda nie trzeba od razu przerywać spaceru po lesie z powodu ukąszenia przez kleszcza – jednak nie należy czekać zbyt długo z jego usunięciem. Im dłużej ssie krew, tym większe jest prawdopodobieństwo przeniesienia zarazków chorobotwórczych. Dlatego jeśli udajemy się na spacer, należy wziąć ze sobą przyrząd do usuwania kleszczy – w ten sposób będzie można szybko pozbyć się go na miejscu. Do momentu zarażenia się bakteriami boreliozy upływają średnio 12-24 godziny. Przeniesienie wirusów KZM rozpoczyna się natomiast bezpośrednio po ukąszeniu przez kleszcza, ponieważ wirus znajduje się w śliniankach kleszcza.

Przydatne wskazówki dotyczące skutecznego usuwania kleszczy

W przypadku ukąszenia przez kleszcza należy uwzględnić następujące wskazówki:

  • Zrezygnować ze stosowania benzyny, zmywacza do paznokci i alkoholu.
  • Te substancje wcale nie powodują szybkiego usunięcia kleszcza, wręcz przeciwnie: zwiększają ryzyko przeniesienia bakterii boreliozy.
  • Jeśli kleszcz ssący krew znajduje się w trudno dostępnym miejscu, należy poprosić kogoś o pomoc w jego usunięciu.
  • Nie poddawać się, gdy nie uda się usunąć kleszcza przy pierwszym podejściu. Może się zdarzyć, że trzeba będzie podjąć kilka prób, aby skutecznie usunąć kleszcza przyczepionego do skóry.
  • Po znalezieniu pierwszego ukąszenia nie należy przerywać obserwacji ciała. Może się zdarzyć, że zostaniemy ukąszeni przez kleszcze w kilku miejscach. Po ukąszeniu przez kleszcza zawsze należy przyjrzeć się całemu ciału, szczególnie brzuchowi, klatce piersiowej, kolanom, szyi, głowie i w kroku.
  • Po usunięciu pajęczaka należy zdezynfekować miejsce ukąszenia za pomocą alkoholu lub maści z jodem.
  • Jeśli zaczerwienienie w miejscu ukąszenia nie ustąpi lub powiększy się, należy zgłosić się do lekarza. Tak samo należy postąpić, gdy miejsce ukąszenia mocno spuchnie, jest bolesne, gorące i pulsujące.
  • Jeśli nie masz pewności, jak usunąć kleszcza, zgłoś się do lekarza.

Prawidłowa technika usuwania kleszczy

Jak poprawnie pozbyć się kleszczy? Skuteczne pozbycie się wczepionego w skórę kleszcza zależy głównie od trzech czynników (Robisch, K. [2010]. „Tick Removal – Vergleich von fünf verschiedenen Zeckenentfernungsgeräten.” Praca dyplomowa, Wydział Patofizjologii Wiedeńskiego Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej. Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej, Wiedeń):

  • Długość i sposób ukształtowania aparatu gębowego kleszcza.
  • Liczba szczękoczułek na „kłujkach“ (hypostom).
  • Liczba wpuszczonych „substancji klejących“ (cement).

Poprawna technika zależy od rodzaju przyrządu zastosowanego do usunięcia pasożyta. W przypadku zastosowania każdego przyrządu ważne jest, aby chwycić kleszcza jak najbliżej skóry. Zapobiegnie to zmiażdżeniu pajęczaka i tym samym wydzieleniu płynów ustrojowych, które mogą być niebezpieczne. Nie należy także usuwać kleszczy silnym szarpnięciem. Złota zasada tej techniki to usuwanie kleszcza blisko skóry w wolny i kontrolowany sposób.

Usuwanie kleszcza: co zrobić, gdy w skórze pozostanie „głowa kleszcza”?

Podczas usuwania kleszcza może się zdarzyć, że w skórze pozostaną resztki ciała pasożyta. Nie jest to ani głowa kleszcza, ani część aparatu gębowego. To małe ciało obce najczęściej odpadnie samo po pewnym czasie. Rzekoma „głowa kleszcza” nie stanowi więc żadnego dużego zagrożenia dla zdrowia.

 

Przyrządy/instrumenty do usuwania kleszczy

Szczególnie osoby spędzające dużo czasu na zewnątrz powinny zaopatrzyć się w przyrząd do szybkiego usuwania kleszczy. Do najpopularniejszych instrumentów do usuwania kleszczy należą:

1. Umieść szczypce nad kleszczem w jak najbardziej pionowej pozycji.
2. Przysuń szczypce blisko skóry. Nie zmiażdż odwłoku kleszcza.
3. Wyciągnij kleszcza pionowo. Obserwuj miejsce ukąszenia. Miej na uwadze możliwość zachorowania na boreliozę. Szczególnie w przypadku powiększającego się zaczerwienienia należy wezwać lekarza!

Jeśli części kleszcza pozostaną w skórze, nie należy panikować! Zostaną odrzucone przez organizm.
Mieszkańcy zagrożonych obszarów lub osoby podróżujące w takie obszary muszą zaszczepić się przeciwko KZM!

Pęseta do usuwania kleszczy powinna być ostra i zakrzywiona w części przedniej.

Pęseta

Zastosowanie: Ważny jest wybór odpowiedniego modelu. Pęseta do usuwania kleszczy powinna być ostra i zakrzywiona w części przedniej.

Usuwanie kleszczy za pomocą pęsety.

1. Przysuń pęsetę blisko skóry.
2. Zamknij pęsetę, nie zmiażdż odwłoku kleszcza. Mocno obejmij pęsetę, wyjmij kleszcza pionowo ze skóry.
3. Wyrzuć usuniętego kleszcza. Obserwuj miejsce ukąszenia. Miej na uwadze możliwość zachorowania na boreliozę. Szczególnie w przypadku powiększającego się zaczerwienienia należy wezwać lekarza!

Jeśli części kleszcza pozostaną w skórze, nie należy panikować! Zostaną odrzucone przez organizm. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem. Mieszkańcy zagrożonych obszarów lub osoby podróżujące w takie obszary muszą zaszczepić się przeciwko KZM!

Wyciąganie kleszczy za pomocą karty do usuwania kleszczy: kleszcz jest chwytany w szczelinę w kształcie litery V i usuwany za pomocą ruchu do góry i do przodu.

Karta do usuwania kleszczy

Zastosowanie: kleszcz jest chwytany w szczelinę w kształcie litery V i usuwany za pomocą ruchu do góry i do przodu – karta służy jako dźwignia. Niektóre modele kart do usuwania kleszczy mają szczeliny w kształcie litery V o różnych rozmiarach do kleszczy o różnej wielkości.

Wyciąganie kleszczy za pomocą karty do usuwania kleszczy.

1. Przysuń do kleszcza płasko ułożoną na skórze kartę. Spróbuj wsunąć kleszcza z boku w otwór.
2. Przeciągnij dalej kartę, nie przerywając ruchu, i tym samym wyciągnij kleszcza z ciała.
3.  Wyrzuć usuniętego kleszcza. Obserwuj miejsce ukąszenia. Miej na uwadze możliwość zachorowania na boreliozę. Szczególnie w przypadku powiększającego się zaczerwienienia należy wezwać lekarza!

Jeśli części kleszcza pozostaną w skórze, nie należy panikować! Zostaną odrzucone przez organizm. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem. Mieszkańcy zagrożonych obszarów lub osoby podróżujące w takie obszary muszą zaszczepić się przeciwko KZM!

Umieść końcówkę z pętelką wokół kleszcza, możliwie jak najbliżej skóry.

Lasso do usuwania kleszczy

Zastosowanie: umieść końcówkę z pętelką wokół kleszcza, możliwie jak najbliżej skóry. Następnie zmniejsz średnicę pętli, zwalniając przycisk na górnej końcówce przyrządu i usuń kleszcza, pociągając za niego.

Usuwanie kleszczy za pomocą lassa do usuwania kleszczy.

1. Przesuń pętlę lassa ostrożnie przez kleszcza i przyłóż do skóry.
2. Przyciągnij lasso, kierując uchwyt pionowo i lekko dociskając do skóry.
3. Ruchem obrotowym wyciągnij zablokowanego kleszcza. Kierunek obrotów nie ma znaczenia.
4.  Wyciągnij kleszcza pionowo. Obserwuj miejsce ukąszenia. Miej na uwadze możliwość zachorowania na boreliozę. Szczególnie w przypadku powiększającego się zaczerwienienia należy wezwać lekarza!

Jeśli części kleszcza pozostaną w skórze, nie należy panikować! Zostaną odrzucone przez organizm. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem. Mieszkańcy zagrożonych obszarów lub osoby podróżujące w takie obszary muszą zaszczepić się przeciwko KZM!

Nie masz pod ręką żadnego przyrządu? Użyj palców.

Usuwanie palcami

Zastosowanie: chwyć kleszcza dwoma palcami (najlepiej kciukiem i palcem wskazującym) możliwie jak najbliżej skóry. Uwaga, nie dociskać!

Usuwanie kleszczy palcami.

1. Chwyć kleszcza kciukiem i palcem wskazującym (ewentualnie palcem środkowym) blisko skóry.
2. Za pomocą lekkich ruchów luzujących w lewo i w prawo wyciągnij kleszcza. Jeśli to możliwe, nie zmiażdż odwłoku.
3. Wyrzuć usuniętego kleszcza.

Jeśli części kleszcza pozostaną w skórze, nie należy panikować! Zostaną odrzucone przez organizm. Mieszkańcy zagrożonych obszarów lub osoby podróżujące w takie obszary muszą zaszczepić się przeciwko KZM! Obserwuj miejsce ukąszenia. Miej na uwadze możliwość zachorowania na boreliozę. Szczególnie w przypadku powiększającego się zaczerwienienia należy wezwać lekarza!

W jaki sposób należy poprawnie pozbyć się usuniętego kleszcza?

Po skutecznym usunięciu kleszcza wiele osób zadaje sobie pytanie, co zrobić z usuniętym pasożytem.
Kwestią prawidłowego pozbywania się kleszczy zajęli się naukowcy badający je na zlecenie portalu zecken.de. Sprawdzono następujące metody zabijania kleszczy: mechaniczne, takie jak miażdżenie lub zgniatanie, zabijanie za pomocą wysokiej temperatury lub zastosowanie różnych płynów. Celem jest bezpieczne zabicie kleszcza tak, aby uniknąć kontaktu z jego płynami ustrojowymi. Taki kontakt mógłby doprowadzić do przedostania się znajdujących się w kleszczu zarazków chorobotwórczych do organizmu człowieka, na przykład przez małą ranę.

Nie należy spłukiwać kleszczy w toalecie, ponieważ mogą przeżyć w wodzie przez długi czas.

W związku z tym:
Najbardziej skuteczną metodą w badaniu twardości kleszczy okazało się rozgniatanie kleszczy za pomocą ciała stałego, np. szklanki. W tym celu należy zwinąć kleszcza w złożoną kartkę papieru a następnie przeciągnąć szklankę przez kartkę papieru, naciskając na nią. W badaniu ta metoda okazała się skuteczna zarówno w przypadku dorosłych kleszczy, jak i nimf. Podobnie skuteczne było także zabijanie przy użyciu 40-procentowego alkoholu, środka czystości zawierającego chlor oraz środka Sagrotan. Za nieodpowiednie metody uznano zdeptanie kleszcza butem i rozgniecenie paznokciem. Należy także unikać spłukiwania kleszcza w toalecie. Zgodnie z wynikami badania twardości kleszcza, kleszcze mogą przeżyć w wodzie przez długi czas.